Κατηγορίες
ΣΧΕΣΕΙΣ

Ο άγνωστος που κοιμάται δίπλα σου.

Πως να δεις μια σχέση, τωρινή ή μελλοντική, με μια φρέσκια ματιά.

Δεν υπάρχει τίποτα πιο συνηθισμένο.

Αφού έχεις ζήσει για πολύ καιρό με κάποιον άνθρωπο αισθάνεσαι μια απίστευτη (αν και μυστική) βαρεμάρα. Όσο ενδιαφέρον και αν ήταν στην αρχή και όσο πετυχημένος παραμένει στο παρόν, δεν μπορεί παρά να βρίσκεσαι στη δυσάρεστη θέση να ξέρεις όλες του τις ιστορίες, να προβλέπεις όλες του τις αντιδράσεις, να τον έχεις δει από κάθε οπτική γωνία και να είσαι υποχρεωμένος να γελάς αμήχανα κάθε φορά που ακούς το ίδιο χιλιοειπωμένο ανέκδοτο.

Χωρίς κακή πρόθεση, τα μάτια σου παίζουν. Μπορεί να ερωτευτείς παράφορα κάποιον που είδες για δευτερόλεπτα στο μετρό ή στο Βασιλόπουλο και κουβαλάει όλη τη γοητεία και το μυστήριο του αγνώστου. Στοιχειωμένος από αυτό το συναίσθημα, γίνεσαι ευέξαπτος και συχνά αχάριστος με το μόνο πρόσωπο που αποφάσισε να περάσει τη ζωή του μαζί σου.

Είναι κατανοητό να θες η αγάπη σου για κάποιον να είναι πάντα φρέσκια.

Είναι λάθος όμως να πιστεύεις ότι για να το πετύχεις αυτό χρειάζεται να αναζητάς συνεχώς έναν ολοκαίνουργιο παρτενέρ του κουτιού. Έτσι, αναζητώντας συνεχώς το άλλο, χωρίς ηρεμία, χάνεις τη λυτρωτική πραγματικότητα: Ότι ο άνθρωπος που είναι δίπλα σου για τόσο καιρό, ίσως και για χρόνια, είναι στην πραγματικότητα ένας άγνωστος. Και παραδόξως αυτό συμβαίνει ακριβώς επειδή η οικειότητα και η κοινή σας ρουτίνα σε έχουν παραπλανήσει και πιστεύεις ότι τον ξέρεις από έξω κι ανακατωτά. Αυτά τα δυο σε αποτρέπουν από το να έχεις το μάτι του εξερευνητή με το οποίο θα κοίταζες έναν άγνωστο που μόλις έχεις γνωρίσει.

Παραδέξου το: είσαι πολύ προκατειλημμένος.

Πιστεύεις στα σοβαρά ότι ξέρεις τα πάντα για τον άλλο και αυτό είναι η χαριστική βολή για τη σχέση σου. Σε κάνει να αισθάνεσαι αδικημένος και ανεκπλήρωτος, όταν θα έπρεπε να είσαι περίεργος και καταγοητευμένος.

Στην αρχή μιας σχέσης δεν ξέρεις τίποτα για τον άλλον και αυτό – στα αλήθεια – βοηθά. Δεν έχεις επιλογή. Οφείλεις να μάθεις τα βασικά: για την οικογένειά του, για την εκπαίδευση και την καριέρα του, για τις φιλίες του και τα ταξίδια του, για τα γούστα και τις συνήθειές του.

Αλλά ξαφνικά και αναπάντεχα σταματάς να ρωτάς. Νιώθεις καλυμμένος. Πιστεύεις ότι είναι δυνατόν να καταλάβεις κάποιον σε βάθος μετά από μόλις λίγους μήνες συζήτησεων. Και αρχίζεις να περιστρέφεις τη σχέση σας γύρω από την καθημερινότητα, τις ειδήσεις της ημέρας, τα τελευταία νέα από τη δουλειά ή το πότε θα έρθει ο ηλεκτρολόγος να κοιτάξει το θερμοσίφωνα που τρέχει.


Ιστορίες, σαν και αυτή, που εμπνέουν και παρακινούν. Κάθε βδομάδα στο email σου.


Δεν περιμένεις πια μεγάλες ανακαλύψεις και δεν είσαι διατεθειμένος να τις κυνηγήσεις.

Η ημιμάθεια σου είναι η δικαιολογία για να μην ρωτάς πολλά πολλά. Δεν του δίνεις ούτε το ελαφρυντικό που βαθιά μέσα σου γνωρίζεις: Ότι ποτέ δεν τελειώνει το ταξίδι για την ανακάλυψης του άλλου, ότι μόνο ελάχιστα κομμάτια του ψυχισμού αποκαλύπτονται στη λογική μας και ότι μπορεί να εξερευνάς το υποσυνείδητο σου για χρόνια χωρίς να αγγίξεις ούτε ένα μικρό κομματάκι του. Μπερδεύεις το ότι βλέπεις τον άλλο κάθε μέρα με το ότι καταλαβαίνεις την ψυχή του.

Αυτός ο σνομπισμός στην πολυπλοκότητα του συντρόφου σου αντανακλά μια γενικότερη κακομαθημένη αντίληψη του κόσμου γύρω σου. Η ίδια έλλειψη περιέργειας ισχύει και για τη χώρα, την πόλη ή το ίδιο το σπίτι σου. Και σε αυτές τις περιπτώσεις βλέπεις μόνο το πεζό και το άχαρο, ενώ ποθείς το ξένο και το εξωτικό. 

Ένα αντίβαρο σε αυτήν την αχαριστία είναι ένας είδος τέχνης.

Είναι φτιαγμένο για να σε παρακινεί με τον τρόπο του να αρχίσεις να παρατηρείς και τις πιο παραμελημένες πτυχές της καθημερινότητας. Καλλιτέχνες ανά τους αιώνες, πραγματικές ιδιοφυίες, κατεύθυναν τα ταλέντα τους προς αυτή την κατεύθυνση. Παρά το ότι σιχαίνεσαι τα κλισέ, πρέπει να παραδεχτείς ότι δεν υπάρχει πιο πετυχημένη αναλογία από την παράκλησή τους να “παρατηρήσεις το φαντασμαγορικό φως στην κορφή ενός δέντρου ή την κομψότητα του νερού που ξεβράζεται στην ακτή”. Κοινοτοπίες; Όπως και να έχει, σε προσκαλούν να παρατηρήσεις ξανά ό,τι νομίζεις πως έχεις ήδη δει με την περιέργεια ενός όντος από έναν άλλο πλανήτη.

Σε αυτό το πνεύμα αξίζει να αντιμετωπίσεις τον σύντροφό σου σαν ένα εξωγήινο αντικείμενο που αξίζει την εκτίμηση και το θαυμασμό σου. Μπορείς να ξεκινήσεις με ένα ραντεβού (θυμάσαι άραγε πως ήταν στην αρχή;) και να του μιλήσεις σαν να μην ξέρεις τίποτα για αυτόν – που εδώ που τα λέμε είναι αλήθεια. 

Δεν θα ξεμείνεις από ιδέες.

Κάθε θέμα που άγγιξες επιφανειακά επειδή δεν είχες την υπομονή να συζητήσεις (ή ήσουν σίγουρος ότι ήξερες την απάντηση) είναι στο τραπέζι. Πως ήταν η σχέση με τον πατέρα του; Τον καταλάβαιναν οι γονείς του; Ήταν παρεξηγημένος σαν παιδί; Στο κυρίως πιάτο μπορείς να στρέψεις την προσοχή στην καριέρα του. Τι του δίνει δύναμη να συνεχίσει; Που αισθάνεται ανασφαλής; Ποιά είναι τα δυνατά του σημεία;

Μπορείς ακόμα και να συζητήσεις τα όνειρα και τις ελπίδες του. Τι είναι αυτό που ακόμα τον συγκινεί; Για ποιό πράγμα λυπάται που δεν πέτυχε; Τι ελπίζει για το μέλλον; Ποιό είναι, για αυτόν, το νόημα της ζωής; Και στο τέλος της βραδιάς μπορείς να περάσεις στα πιο ιδιωτικά, ακόμα και αν έχεις κοιμηθεί εκατοντάδες φορές μαζί του. Που του αρέσει να τον ακουμπάνε; Ποιές είναι οι φαντασιώσεις του; Μπορεί με αυτό τον τρόπο να εγκαταλείψεις επιτέλους τις ανεπαρκείς αντιλήψεις για μια πραγματικότητα που μόλις έχεις αρχίσει να ξεφλουδίζεις.

Το καλύτερο; Δεν χρειάζεται να κάνεις αυτή την άσκηση μια φορά.

Αξίζει να γίνει μέρος μιας καθημερινότητας που θα σου θυμίζει ότι είναι ύβρις να πιστεύεις ότι ξέρεις τόσο καλά τον άλλο ώστε να μην χρειάζεται ποτέ ξανά να τον μελετήσεις.

Με αυτές τις τεχνικές θα αναγνωρίσεις κάτι τρομακτικό. Ταυτόχρονα όμως και κάτι που είναι βαθιά ανακουφιστικό. Ότι δεν χρειάζεται να ψάξεις εκεί έξω για να βρεις κάποιον καινούργιο που θα αναστήσει τον τόσο απαραίτητο ενθουσιασμό σου.

Δεν χρειάζεται να μάθεις να βλέπεις συνέχεια νέους ανθρώπους με τα ίδια κακομαθημένα μάτια, αλλά αρκεί να δεις τους ίδιους ανθρώπους και τον κόσμο γύρω σου με μια φρέσκια ματιά – και ειδικά τον άγνωστο που κοιμάται δίπλα σου.


Απόδοση βασισμένη στο εξαιρετικό δοκίμιο του The Book of Life, The Stranger You Live With (να μια αγορά που αξίζει). Η μουσική είναι ένα εκπληκτικό κομμάτι από το πιο πρόσφατο album των – πολύ δυνατών – Μεξικάνων Rey Pila.

Κατηγορίες
ΣΧΕΣΕΙΣ

Τα παράδοξα οφέλη του να μιλάς σε αγνώστους.

Γιατί οι περιστασιακές γνωριμίες προσφέρουν γερές ανταμοιβές.

Σκέψου τον κουρέα σου. Τον αγαπημένο σου μπάρμαν. Την ταμεία του σούπερ μάρκετ. Τους άλλους ιδιοκτήτες σκύλων στο πάρκο. Ο κοινωνιολόγος Mark Granovetter αποκαλεί τη σχέση σου μαζί τους αδύναμους δεσμούς

Σύμφωνα με την έρευνα του Granovetter, αυτές οι καθόλα επιφανειακές σχέσεις όχι μόνο μπορούν να επηρεάσουν πρακτικά πράγματα, όπως να βελτιώσουν τις προοπτικές του να βρεις δουλειά, αλλά έχουν και θετικό αντίκτυπο στην ευεξία σου. Ο λόγος; Σε κάνουν να νιώθεις λιγότερη μοναξιά και πιο δεμένος με τους γύρω σου. Ακούγεται αυτονόητο, αλλά για τους περισσότερους από εμάς δεν είναι.

Μια άλλη μελέτη του 2014, απέδειξε ότι όσο πιο πολλούς αδύναμους δεσμούς έχει κάποιος, με τους γείτονες, τον barista, τους θαμώνες του αγαπημένου του cafe, τόσο πιο ευτυχισμένος αισθάνεται. Αντί λοιπόν να αντιμετωπίζεις αυτές τις σχέσεις σαν χάσιμο χρόνου, σκέψου τις σαν ένα ομόλογο που αποδίδει σταθερά με το χρόνο.

Ορίστε 3 λόγοι για τους οποίους αξίζουν τον κόπο μερικές φιλοφρονήσεις την επόμενη φορά που θα δεις ένα φιλικό πρόσωπο:

1. Νιώθεις ότι επιτέλους κάπου ανήκεις.

Η επιθυμία του να ανήκεις σε μια κοινότητα και να σχηματίζεις δεσμούς με τους άλλους είναι μια βασική ανθρώπινη ανάγκη. Ακριβώς όπως το φαγητό, ο ύπνος και η ασφάλεια, είναι απαραίτητα συστατικά για μια καλή ζωή. Αλλά μόλις φτάσουμε τα 25, ο αριθμός των φίλων που έχουμε κορυφώνεται. Μετά αρχίζει σιγά σιγά να μειώνεται με την πάροδο του χρόνου. Καθώς γερνάμε και οι προτεραιότητες μας μετατοπίζονται, η διατήρηση μιας γεμάτης κοινωνικής ζωής μας φαίνεται όλο και λιγότερο απαραίτητη. 

Στην έρευνά της γύρω από τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, η Gillian Sandstrom, λέκτορας ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Essex, διαπίστωσε ότι η διατήρηση ενός δικτύου αδύναμων δεσμών, μαλακώνει ακόμα και τα πιο τραυματικά γεγονότα που μπορούν να συμβούν. Αυτές οι αλληλεπιδράσεις, που τόσο εύκολα προσπερνάμε σαν άχρηστες, η έρευνα έδειξε ότι μαλάκωναν τις συνέπειες στην ψυχολογία ακόμα και μιας βίαιης απομάκρυνσης από την οικογένεια και τους φίλους σου ή την απώλεια ενός αγαπημένου σου προσώπου.

Άλλες έρευνες απέδειξαν ότι αυτά τα λίγα λεπτά της επαφής με αγνώστους, όπως σε ένα άθλημα, αυξάνουν θεαματικά την ικανοποίηση σου από τη ζωή. Ακόμα και το που θα τους πετύχεις μετράει, σύμφωνα με τον καθηγητή Nicholas Epley του Chicago Booth School of Business. Για παράδειγμα το πάρτυ της εταιρίας πριν τις διακοπές (τουλάχιστον στην προ COVID εποχή) είναι ένα ιδανικό περιβάλλον. Σε ενθαρρύνει να χτίσεις δεσμούς με αυτούς που βρίσκονται στις παρυφές του κοινωνικού σου κύκλου, όπως συνάδελφοι από άλλο τμήμα.

Αυτά τα ετερογενή είδη ανθρώπων της ζωής σου είναι που κάνουν τη διαφορά. Σου προσφέρουν διαφορετικά είδη και επίπεδα υποστήριξης ακριβώς όταν τα χρειάζεσαι περισσότερο.


Ιστορίες, σαν και αυτή, που εμπνέουν και παρακινούν. Κάθε βδομάδα στο email σου.


2. Επεκτείνεις τον κοινωνικό σου κύκλο.

Το να δεις έναν απλό γνωστό σου μακριά από το συνηθισμένο του περιβάλλον έχει τη δυναμική να μετατρέψει έναν αδύναμο δεσμό σε μια κανονική φιλία. Μια έρευνα του 2018 απέδειξε ότι αρκεί να περάσεις μόλις 30 ώρες με κάποιον για να γίνετε φίλοι. Αν και μια 20λεπτη κουβεντούλα με τον κομμωτή σου με θέμα τις καλοκαιρινές διακοπές απέχει πολύ από την επένδυση χρόνου που απαιτεί μια φιλία, μην τη σνομπάρεις. Είναι και αυτή χρήσιμη καθώς σε φέρνει πιο κοντά με κάποιον άλλο. Οι τελευταίες έρευνες της ψυχολογίας δείχνουν ότι μια ουσιαστική συζήτηση, έστω και μίνι, με έναν άγνωστο ευχαριστεί το ίδιο όσο μια συζήτηση με ένα στενό φίλο!

“Οι στενοί μας άνθρωποι τείνουν να γνωρίζουν τα ίδια πράγματα με μας”, συμπληρώνει η Sandstrom. “Άλλος ένας λόγος να διατηρούμε σχέσεις με αγνώστους. Έχουν πολλά να μας μάθουν.”

3. Βελτιώνεις τον χαρακτήρα σου.

Σύμφωνα με τον Epley, η τακτική αλληλεπίδραση με άτομα που έχουν διαφορετικές εμπειρίες από εσένα χτίζει χαρακτήρα. Σου επιτρέπει να είσαι πιο παρατηρητικός για τις περιστάσεις των άλλων. Αυτό με τη σειρά του σε κάνει να μπορείς να τους καταλαβαίνεις καλύτερα και άρα να είσαι (ή αν δεν σε ενδιαφέρει τουλάχιστον να φαίνεσαι) πιο συμπαθητικός. Και όπως έδειξε μια σχετική έρευνα, όσο περισσότερο συμπαθητικός θεωρείσαι τόσο πιο προσιτός φαίνεσαι και τοσο πιο πιθανό είναι να σε αναζητήσουν ή να σε θυμηθούν όταν προκύψει κάτι ενδιαφέρον.

Πώς να καλλιεργήσεις αυτές τις σχέσεις.

1. Δώσε στον εαυτό σου άδεια να μιλάει με ξένους. Η Sandstrom προτείνει στους φοιτητές της να μιλούν σε ένα νέο άτομο κάθε εβδομάδα. “Οι άνθρωποι χρειάζεται να αισθάνονται ότι αυτή η συμπεριφορά είναι ΟΚ», λέει. “Όταν τους δίνεις την άδεια να το κάνουν, τη γραπώνουν και το απολαμβάνουν.”

2. Άλλαξε στάση. Αφού οι έρευνες δείχνουν ότι η συνομιλία με αγνώστους είναι μια ευχάριστη εμπειρία και για τα δύο μέρη, δεν υπάρχει λόγος να γκρινιάξεις αν ο ταξιτζής προσπαθήσει να σου πιάσει την κουβέντα. Η προσαρμογή των προσδοκιών για την απόλαυση που προσφέρουν οι αυτοσχέδιες συνομιλίες, κάνει πιο πιθανή τη συμμετοχή σου σε αυτές.

3. Παρατήρησε τους πιο έμπειρους. Έχεις φίλους που πιάνουν την κουβέντα με όλο τον κόσμο στο μπαρ; Πρόσεξε τους. Πώς ξεκινούν την συνομιλία; Τι ερωτήσεις κάνουν; Ποια θέματα επιδιώκουν; Ποιές συζητήσεις αποφεύγουν; 

4. Τέλος, προσπάθησε να κάνεις κάθε συζήτηση ουσιαστική. “Εάν ο στόχος είναι να εξελίξεις τους αδύναμους δεσμούς σε μια φιλία, είναι σημαντικό κάθε κουβέντα να είναι όσο το δυνατόν περισσότερο υψηλής ποιότητας.” λέει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Kansas Jefferey Hall. Και κλείνει, “Δεν είναι εύκολο, δεν μπορείς όμως να φανταστείς πόσο επιταχύνεται μια φιλία μετά από μια αληθινή σύνδεση με τον άλλο.”

Το πως ζεις, δουλεύεις, ψωνίζεις, κοινωνικοποιείσαι έχει να κάνει πάντα με τους αδύναμους δεσμούς που δημιουργείς και αυτό με τη σειρά του με την ποιότητα της ζωής σου. Μοιάζει απίθανο, αλλά είναι ακριβώς αυτές οι επιφανειακές σχέσεις που μας βγάζουν από τη ρουτίνα μας. Μέχρι να τις δοκιμάσουμε δεν μπορούμε να ξέρουμε που θα μας οδηγήσουν και τι έχουμε να κερδίσουμε από τους ανθρώπους που συνήθως προσπερνάμε.


Απόδοση βασισμένη στο Why You Need a Network of Low-Stakes, Casual Friendships της Allie Volpe για τους The New York Times. Η μουσική είναι από το τελευταίο άλμπουμ του Αμερικανού μουσικού και συνθέτη Dan Deacon.